Những nhân chứng quân sự từng lên tiếng về sự sống ngoài Trái Đất

Đã có nhiều quân nhân Mỹ và Anh công khai kể về vật thể bay lạ, từ sĩ quan căn cứ không quân, phi công hải quân đến cựu sĩ quan tình báo, nhưng điều họ thực sự chứng kiến thường hẹp hơn nhiều so với cách truyền thông tóm tắt. Phần lớn chỉ xác nhận đã thấy hoặc ghi nhận một vật thể mà họ không giải thích được; rất ít người nói đã thấy người ngoài hành tinh, và chưa ai đưa ra được bằng chứng vật chất. Bài này điểm lại các trường hợp tiêu biểu, phân biệt rõ phần quan sát trực tiếp với phần diễn giải.

Vì sao lời kể của quân nhân được coi trọng?

Quân nhân, đặc biệt là phi công và nhân viên radar, được huấn luyện để nhận diện máy bay, đọc thiết bị và báo cáo chính xác. Họ cũng có nhiều thứ để mất nếu kể chuyện hoang đường: sự nghiệp, quyền tiếp cận thông tin mật, uy tín trong đơn vị. Vì vậy khi một phi công nói "tôi không biết đó là gì", câu nói đó có trọng lượng hơn lời kể của một người qua đường.

Tuy nhiên, được huấn luyện không có nghĩa là miễn nhiễm với ảo giác thị giác, lỗi thiết bị hay nhầm lẫn khoảng cách. Một vật thể nhỏ ở gần và một vật thể lớn ở xa có thể trông giống hệt nhau khi không có điểm tham chiếu. Ngay trong hồ sơ dự án Blue Book, nhiều báo cáo từ quân nhân cuối cùng vẫn có lời giải thông thường.

Rừng Rendlesham, Anh, năm 1980

Tháng 12 năm 1980, nhân viên an ninh của căn cứ không quân Mỹ đặt tại RAF Woodbridge, Anh, báo cáo thấy ánh sáng lạ trong khu rừng Rendlesham cạnh căn cứ trong nhiều đêm. Phó chỉ huy căn cứ, Trung tá Charles Halt, đã viết một bản ghi nhớ gửi Bộ Quốc phòng Anh mô tả ánh sáng, dấu vết trên mặt đất và chỉ số bức xạ đo được. Ông cũng ghi âm lại quá trình đi kiểm tra trong rừng.

Bản ghi nhớ của Halt là tài liệu chính thức có thật, và ông vẫn giữ quan điểm rằng đã chứng kiến điều khó giải thích. Phía hoài nghi chỉ ra rằng một ngọn hải đăng ở bờ biển gần đó nhấp nháy đúng hướng nhân chứng nhìn, và chỉ số bức xạ được đo bằng thiết bị không phù hợp. Rendlesham vì vậy được gọi là "Roswell của nước Anh": có tài liệu thật, có nhân chứng uy tín, nhưng vẫn chưa có kết luận thống nhất.

Căn cứ Malmstrom và tên lửa hạt nhân, năm 1967

Cựu sĩ quan không quân Robert Salas kể rằng năm 1967, tại căn cứ Malmstrom ở bang Montana, một loạt tên lửa hạt nhân Minuteman đột ngột rơi vào trạng thái không sẵn sàng phóng trong khi lính gác báo cáo thấy vật thể phát sáng phía trên. Câu chuyện này được nhắc lại trong nhiều cuộc họp báo của nhóm cựu quân nhân về chủ đề "UFO và vũ khí hạt nhân".

Có tài liệu xác nhận sự cố tên lửa mất trạng thái sẵn sàng tại Malmstrom năm 1967, và cuộc điều tra kỹ thuật khi đó tìm nguyên nhân từ hệ thống điện. Phần liên quan đến UFO dựa chủ yếu vào hồi ức xuất hiện nhiều năm sau. Đây là mô típ thường gặp: một sự kiện kỹ thuật có thật, cộng với một lời kể muộn, tạo thành câu chuyện hấp dẫn nhưng khó kiểm chứng.

Vụ "Tic Tac" năm 2004 và các video của Hải quân

Đây là trường hợp nổi tiếng nhất thời hiện đại. Năm 2004, nhóm tác chiến của tàu sân bay USS Nimitz ngoài khơi California ghi nhận trên radar các vật thể lạ trong nhiều ngày. Phi công David Fravor kể đã bay tới gần và thấy một vật thể màu trắng hình viên kẹo Tic Tac, không có cánh hay khí thải, chuyển động theo cách ông chưa từng thấy. Một phi công khác quay được đoạn video hồng ngoại.

Năm 2017, tờ New York Times công bố bài báo về chương trình nghiên cứu hiện tượng hàng không của Lầu Năm Góc kèm các video này. Đến năm 2020, Bộ Quốc phòng Mỹ chính thức công bố ba đoạn video thường được gọi là FLIR1, Gimbal và GoFast. Các nhà phân tích độc lập đã đưa ra giải thích cho từng video, ví dụ hiệu ứng xoay của ống kính trong video Gimbal hay ảo giác thị sai trong video GoFast, nhưng lời kể trực tiếp của Fravor và các đồng đội vẫn chưa có lời giải trọn vẹn.

Phiên điều trần năm 2023

Tháng 7 năm 2023, một tiểu ban của Hạ viện Mỹ tổ chức phiên điều trần với ba nhân chứng: David Fravor, cựu phi công hải quân Ryan Graves và cựu sĩ quan tình báo David Grusch. Graves mô tả việc phi công thường xuyên gặp vật thể lạ trong khu vực huấn luyện ven biển phía đông. Grusch đưa ra tuyên bố gây chấn động nhất: theo ông, chính phủ Mỹ có chương trình thu hồi phương tiện không do con người chế tạo và cả "sinh học phi nhân loại".

Điểm cần lưu ý là Grusch nói ông biết điều này qua lời kể của những người khác và không trực tiếp thấy vật chứng. Năm 2024, văn phòng AARO của Bộ Quốc phòng công bố báo cáo lịch sử cho biết không tìm thấy bằng chứng nào về việc chính phủ sở hữu công nghệ ngoài Trái Đất. Hai bên vẫn giữ quan điểm của mình, và vấn đề trở thành chủ đề chính trị chứ không chỉ là khoa học.

Bảng so sánh các nhân chứng

Những người không phải phi công chiến đấu

Bên cạnh phi công, một số phi hành gia cũng từng phát biểu về UFO. Gordon Cooper của chương trình Mercury nói ông tin có sự sống thông minh ngoài Trái Đất và kể về những vụ quan sát thời còn là phi công. Edgar Mitchell, người từng đặt chân lên Mặt Trăng trong sứ mệnh Apollo 14, công khai tin rằng người ngoài hành tinh đã đến Trái Đất. Tuy vậy, cả hai đều nói rõ họ không tận mắt thấy phương tiện ngoài hành tinh trong không gian; niềm tin của họ dựa nhiều vào thông tin nghe được từ người khác.

Cách đánh giá một lời kể quân sự

1. Tách quan sát khỏi kết luận. "Tôi thấy vật thể không có cánh" khác hoàn toàn với "tôi thấy tàu vũ trụ ngoài hành tinh".
2. Xem có dữ liệu cảm biến không. Radar, video, nhật ký bay giúp đối chiếu độc lập với trí nhớ.
3. Kiểm tra thời điểm kể lại. Lời kể ngay sau sự việc thường đáng tin hơn hồi ức vài chục năm sau.
4. Tìm hiểu bối cảnh quân sự. Nhiều vật thể lạ trùng thời gian với chương trình bí mật, như các trường hợp trong bài công nghệ quân sự bị nhầm là UFO.
5. Phân biệt nhân chứng trực tiếp và người truyền lại. Lời khai gián tiếp, dù từ người có chức vụ cao, vẫn chỉ là lời kể lại.

Nhìn tổng thể, các nhân chứng quân sự đã thành công trong việc buộc chính phủ Mỹ coi trọng hiện tượng hàng không chưa xác định như một vấn đề an toàn bay và an ninh. Nhưng từ "chưa xác định" đến "ngoài Trái Đất" vẫn là một khoảng cách lớn mà chưa lời khai nào lấp được. Sự bí mật xung quanh các căn cứ như Area 51, được phân tích trong bài vì sao chính phủ Mỹ bảo vệ Area 51, khiến khoảng cách ấy càng khó thu hẹp.