Mưa sao băng cuối năm 2026: lịch ngắm và cách phân biệt với UFO
Mưa sao băng Sư Tử (Leonids) năm 2026 đạt cực đại lúc 0 giờ UTC ngày 18/11, tức 7 giờ sáng 18/11 giờ Việt Nam, nên thời điểm ngắm tốt nhất ở nước ta là khoảng sau nửa đêm tới rạng sáng 18/11. Trận đáng chờ hơn là Song Tử (Geminids) đêm 13 rạng 14/12, với tối đa khoảng 120 vệt mỗi giờ dưới bầu trời tối lý tưởng. Bài viết tổng hợp lịch ngắm cuối năm theo giờ Việt Nam và cách nhận ra đâu là sao băng, đâu là thứ khác khi bạn xem lại ảnh chụp đêm.
Lịch mưa sao băng từ nay tới đầu năm 2027
Các mốc dưới đây lấy theo hướng dẫn mưa sao băng của EarthSky, giờ Việt Nam được quy đổi bằng cách cộng 7 tiếng vào giờ UTC.
| Trận | Cực đại (giờ VN) | Số vệt/giờ trong điều kiện lý tưởng | Ảnh hưởng của Trăng |
|---|---|---|---|
| Sư Tử (Leonids) | 07:00 ngày 18/11/2026 | 10–15 | Trăng thượng huyền lặn khi điểm phát xạ mọc |
| Song Tử (Geminids) | 12:44 ngày 14/12/2026 | Khoảng 120 | Trăng lưỡi liềm, gần như không cản |
| Tiểu Hùng (Ursids) | 03:59 ngày 23/12/2026 | 5–10 | Trăng gần tròn, chỉ thấy vệt sáng nhất |
| Quadrantids | 12:47 ngày 4/1/2027 | Có lúc vượt 100 trong thời gian ngắn | Trăng lưỡi liềm cuối tháng, không cản |
Lưu ý cực đại của Geminids và Quadrantids rơi vào ban ngày ở Việt Nam. Điều đó không có nghĩa là bỏ lỡ: mưa sao băng kéo dài nhiều giờ, nên đêm trước thời điểm cực đại vẫn cho số vệt khá cao.
Sư Tử 17–18/11: trận nhỏ nhưng dễ ngắm
Leonids là trận cỡ nhỏ. EarthSky dự báo năm nay ít vệt hơn mức trung bình, nhưng Trăng thượng huyền ngày 17/11 sẽ lặn vào khoảng lúc điểm phát xạ trong chòm Sư Tử mọc lên, nên không gây cản trở đáng kể. Điểm phát xạ mọc quanh nửa đêm và lên cao nhất lúc bình minh. Năm nay Sao Mộc và Sao Hỏa cũng nằm gần khu vực này, giúp bạn dễ định hướng.
Một bài cũ trên VietnamPlus dẫn ý kiến Hội Thiên văn học trẻ Việt Nam (VACA) gợi ý quan sát từ khoảng 2 giờ sáng ngày 18/11, nhìn về chân trời phía Đông, chọn nơi quang đãng, an toàn, tránh đèn cao áp và ô nhiễm không khí. Lời khuyên ấy vẫn đúng với năm nay.
Song Tử 13–14/12: trận đáng thức khuya nhất năm
Geminids có thể cho tới khoảng 120 vệt mỗi giờ dưới bầu trời tối không Trăng. Điểm phát xạ nằm gần sao Castor trong chòm Song Tử, mọc từ khoảng giữa buổi tối và lên cao nhất vào lúc 2 giờ sáng theo giờ địa phương. Năm 2026, Trăng lưỡi liềm đầu tháng không gây cản trở, nên đây là cơ hội tốt cho cả người mới.
Tháng 12 là mùa khô ở phần lớn miền Bắc và miền Nam, trời thường quang hơn so với tháng 11 ở miền Trung. Nếu có thể, hãy ra khỏi thành phố ít nhất vài chục cây số để thoát quầng sáng đô thị.
Sao băng, vệ tinh hay UFO: cách nhận diện
Mỗi mùa mưa sao băng, các nhóm săn UFO lại nhận được ảnh "vật thể lạ" từ người chụp đêm. Phần lớn có thể nhận diện bằng vài đặc điểm đơn giản:
- Sao băng lóe lên rồi tắt trong khoảng một hai giây, vệt sáng thẳng, có thể đổi màu và đôi khi để lại vệt khói mờ.
- Vệ tinh di chuyển đều, không nhấp nháy, sáng ổn định rồi mờ dần khi đi vào bóng Trái Đất. Thời gian thấy có thể vài phút.
- Đoàn vệ tinh vừa phóng trông như một chuỗi chấm sáng nối đuôi nhau, cực kỳ dễ bị tưởng là phi đội UFO.
- Máy bay có đèn nhấp nháy đỏ, xanh hoặc trắng theo nhịp.
- Sao Mộc, Sao Kim sáng rực, đứng yên so với sao nền, hay bị chụp nhòe thành vệt khi máy rung.
Đọc ảnh phơi sáng lâu
Khi chụp phơi sáng 15–30 giây, sao băng thành một vệt ngắn thon hai đầu. Vệ tinh và máy bay thành vệt dài, đều, máy bay có thêm chấm đứt quãng do đèn nhấp nháy. Nếu thấy vệt cong hay hình zigzag, khả năng cao là máy ảnh bị rung chứ không phải vật thể đổi hướng.
Cách làm này cũng chính là những gì các chương trình điều tra UFO chính thức đã làm hàng chục năm. Bài giải mã dự án Blue Book cho thấy rất nhiều báo cáo năm xưa hóa ra là thiên thạch, hành tinh hoặc máy bay.
Chuẩn bị cho một đêm ngắm sao mùa đông
- Quần áo ấm. Đêm tháng 12 ở vùng núi phía Bắc có thể rất lạnh; mang áo khoác dày, khăn, tất và một tấm bạt cách nhiệt để nằm.
- Đèn đỏ. Dùng đèn pin ánh đỏ để không làm mất khả năng nhìn trong bóng tối.
- Cho mắt thích nghi. Không nhìn điện thoại ít nhất 20–30 phút trước khi quan sát.
- Không cần kính thiên văn. Sao băng xuất hiện khắp bầu trời, mắt thường với tầm nhìn rộng là đủ.
- Chân máy và ống góc rộng nếu muốn chụp ảnh, kết hợp chế độ chụp liên tục.
Kinh nghiệm cắm trại đêm ở sa mạc Nevada trong bài hướng dẫn cắm trại ngắm sao và săn UFO cũng áp dụng được cho các đồi cỏ ở Việt Nam, từ chuyện chọn chỗ tối tới cách giữ ấm.
Chụp mưa sao băng: thông số khởi điểm
Không có công thức cố định vì mỗi máy và mỗi bầu trời khác nhau, nhưng người mới có thể bắt đầu với ống kính góc rộng mở khẩu lớn nhất, lấy nét tay ở vô cực, ISO vừa phải rồi tăng dần nếu ảnh quá tối. Đặt chế độ chụp liên tục trong cả giờ đồng hồ và để máy tự làm việc; sau đó lọc ra những khung có vệt sáng. Hướng máy lệch khỏi điểm phát xạ một chút thường cho vệt dài và đẹp hơn. Nhớ mang pin dự phòng, vì trời lạnh làm pin tụt nhanh.
Vì sao giới săn UFO thích các đêm mưa sao băng
Đêm mưa sao băng là lúc nhiều người cùng nhìn lên trời nhất, nên cũng là lúc nhiều báo cáo "vật thể lạ" được gửi đi nhất. Ở Rachel, Nevada, nơi được mệnh danh thủ đô UFO, các buổi ngắm sao luôn đi kèm những câu chuyện về ánh sáng khó hiểu. Đọc thêm lý do trong bài vì sao Rachel được gọi là thủ đô UFO.
Với người ở Việt Nam, đây là dịp tốt để thử làm một "nhà điều tra nghiệp dư": ghi lại giờ, hướng, thời gian xuất hiện của mỗi vệt sáng, rồi đối chiếu với lịch vệ tinh và lịch mưa sao băng. Phần lớn sẽ có lời giải, và chính những trường hợp hiếm hoi chưa giải thích được mới làm câu chuyện UFO thú vị.
Câu hỏi thường gặp
Ở Hà Nội hay TP.HCM có ngắm được mưa sao băng không?
Có thể thấy những vệt sáng nhất, nhưng ánh đèn đô thị che phần lớn sao băng mờ. Ra ngoại thành, nơi trời tối hơn, bạn sẽ thấy nhiều hơn đáng kể.
Cần ứng dụng gì để tìm chòm Sư Tử hay Song Tử?
Các ứng dụng bản đồ sao miễn phí trên điện thoại đều hiển thị được vị trí chòm sao theo thời gian thực. Hãy bật chế độ ánh đỏ để không làm chói mắt.
Mưa sao băng có nguy hiểm không?
Không. Phần lớn sao băng là hạt bụi nhỏ cháy hết trên tầng cao khí quyển, không rơi xuống mặt đất.
Trời nhiều mây thì có nên đi không?
Nên xem dự báo mây trước. Nếu mây phủ kín, hãy dời sang đêm trước hoặc sau cực đại, vì mưa sao băng thường kéo dài nhiều ngày.
Bài liên quan

Đoàn tàu Starlink trên trời Việt Nam: vì sao hay bị tưởng là UFO
Starlink bán dịch vụ tại Việt Nam từ tháng 8/2026. Chuỗi đèn nối đuôi trên trời là gì, khi nào thấy, cách tra lịch bay và vì sao nó gây nhiều báo cáo UFO.

Dune: Part Three ra rạp tháng 12/2026: cần biết gì trước khi xem
Dune: Hành Tinh Cát - Phần Ba khởi chiếu 18/12/2026 tại Việt Nam. Dàn diễn viên, cuộc đụng độ với Avengers: Doomsday, suất IMAX và cách ôn lại hai phần trước.

Disclosure Day của Spielberg: phim UFO đáng xem và những điều cần biết
Disclosure Day của Spielberg kể gì, ai đóng, doanh thu ra sao và vì sao phim về ngày công bố người ngoài hành tinh hợp thời điểm hồ sơ UFO được giải mật.

Đèn Alien Lava: Nguồn gốc và vì sao nó trở thành biểu tượng Sci-Fi
Đèn lava ra đời từ năm 1963 ở Anh, gắn với thời đại không gian và văn hóa Sci-Fi. Tìm hiểu cách đèn hoạt động, phiên bản "alien" và mẹo dùng an toàn, bền đẹp.